Çok Kesitli Bilgisayarlı Tomografi

Son zamanlarda sık olarak çok kesitli bilgisayarlı tomografiyle (ÇKBT) kalp damarları (koroner damarlar) değerlendirilmeye başlanmıştır. Bu yöntem halk arasında “6 saniyelik anjiyo” veya “kansız anjiyo” olarak da bilinmektedir. Tetkik yöntemi aslında çok bilindiktir. Akciğer veya beyin tomografisi nasıl çekiliyorsa aynen öyle çekiliyor. Özetle, böbrek fonksiyonları normal olan hasta 4 saatlik bir açlık döneminden sonra tetkike kabul ediliyor. Hastanın toplardamarına bir damar yolu açılıyor. Hasta daha sonra tomografi cihazının içine yatıyor. Damaryolu daha sonra verilecek olan boya maddesini içeren otomatik bir enjektöre bağlanıyor. Anjiyografi anında bu boya maddesi hastaya otomatik olarak enjekte ediliyor. Böylelikle bu madde kalbin damarlarına ulaşıp onları görünür hale getiriyor. Boyanın enjekte edildiği anda hasta geçici bir sıcaklık hissediyor. Ama bu normal bir şey.

ÇKBT aniyografinin bilindik anjiyografiden farkı ne? 1) Öncelikle işlem çok daha kısa. Klasik anjiyo yaklaşık 30 dak sürerken, ÇKBT anjiyografi birkaç dakika sürüyor. 2) Klasik anjiyodan sonra en az 6 saat sırt üstü yatmak gerekirken, ÇKBT anjiyodan sonra insan gündelik hayata geri dönebiliyor. 3) Böbrek yetersizliği gibi boya maddesine bağlı yan etkiler her iki işlemde görülebilirken, klasik anjiyoda görülebilen istenmeyen olaylar (kanama, felç, kalp durması, kalp krizi, damarın yırtılması, vs.) ÇKBT’de gözlenmiyor. 4) Klasik anjiyoyla damarların darlık oranı daha doğru olarak değerlendirilebiliyor. Özellikle de uç damar bölgeleri. 5) Klasik anjiyoda ciddi damar daralmasına anında müdahale edilebilirken, bu ÇKBT’de mümkün olmuyor.  
Kimlere ÇKBT aniyografi yapılmalı? Damar darlığı ihtimali az olan bireylere. Böylelikle bu bireyler klasik anjiyonun riski ve zahmetinden korunmuş olur. Eğer darlık ihtimali varsa (bariz hastalık belirtileri olan ve daha önceden bypass ameliyatı ve/veya stent/balon yapılmış olan), o zaman doğrudan klasik anjiyo yapmak daha doğru olacaktır. Çünkü, eğer darlık saptanırsa zaten klasik anjiyo yapma gereği olacaktır. Bu da vakit ve maddi kayıpla ilişkili olacaktır.

16, 32 ve 64 kesitli ÇKBT cihazları mevcuttur. Kesit sayısı artıkça tetkikin hassaslığı ve doğruluğu da artmaktadır. Bu nedenle tetkiki mümkün olan en yüksek kesit sayısına sahip cihazla yaptırmak daha isabetli olacaktır.